فرهاد شهرکی اظهار کرد: حقآبه، مطالبه اصلی مردم منطقه سیستان است و باید با تمام ظرفیتهای نظام برای تحقق آن تلاش شود اما این موضوع نباید بهانهای برای انفعال دستگاههای اجرایی باشد.
نماینده مردم شهرستانهای زابل، زهک، هامون، هیرمند و نیمروز در مجلس افزود: در حدود ۲ دهه گذشته نوعی ترکفعل و کم تحرکی در حوزههایی همچون محیط زیست، منابع طبیعی، کشاورزی، بهداشت و درمان و مدیریت بحران رخ داده که مردم منطقه هزینه تبعات آن را پرداخت کردهاند.
شهرکی با بیان اینکه عمق بحران خشکسالی و ریزگردها در منطقه سیستان آنگونه که باید در سطح ملی درک نشده است، افزود: کانونهای ریزگرد بهطور دقیق شناسایی و برای مهار هر یک از آنها، نسخههای اجرایی مشخص شده اما این مطالعات بهطور کامل وارد مرحله عملیاتی نشده و بیشتر در حد گزارش باقی مانده است.
وی تصریح کرد: هرگونه برنامهریزی برای توسعه صنعت، تجارت یا معدن در منطقه، زمانی اثرگذار خواهد بود که ابتدا امکان یک زندگی عادی و ایمن برای مردم فراهم شود، در سالهای اخیر شدت طوفانها و میزان گرد و غبار افزایش یافته و آمار مراجعه به مراکز درمانی به این دلیل بیشتر شده اما در مقابل، کمتحرکی در بدنه اجرایی مشاهده میشود که بیش از خود ریزگردها مردم را آزار میدهد.
وی با اشاره به تعبیر رهبر معظم انقلاب از سیستان بهعنوان «تنگه احد جمهوری اسلامی ایران»، گفت: مردم با وجود همه مشکلات در منطقه ماندهاند و پای کار انقلاب ایستادهاند؛ اکنون نوبت مسئولان است که شرایط یک زندگی با کرامت را برای آنان فراهم کنند.
این نماینده مجلس درباره راهکارهای مقابله با ریزگردها نیز گفت: روشهای مهار ریزگرد در دنیا مشخص است از جمله مالچپاشی نفتی و غیرنفتی، توسعه پوشش گیاهی، ایجاد بادشکنهای زنده و غیرزنده و استفاده از سنگریزه؛ برای ۲۶ کانون بحرانی منطقه سیستان نیز تعیین شده که کدام روش بهصورت مجزا یا ترکیبی اجرا شود و حتی اولویتبندی مناطق سکونتی در معرض خطر نیز صورت گرفته است.
شهرکی ادامه داد: با وجود مشخص بودن راهکارها، مشکل اصلی در آغاز مراحل اجرایی است که دستکم ۲۰ سال با وقفه مواجه بوده، مردم نگرانند با آغاز فصل طوفانها در اردیبهشتماه، همچنان اقدام ملموسی در منطقه مشاهده نشود.
وی با اشاره به پیگیریهای انجامشده در مجلس گفت: در ۲۰ ماه گذشته از ظرفیتهای نظارتی مجلس از جمله دیوان محاسبات برای بررسی ترکفعلها استفاده و جلسه های متعدد با مسئولان استانی و ملی نیز در همین راستا برگزار شده است.
به گفته وی، تشکیل کارگروههای مرتبط در استان سیستان و بلوچستان از جمله نتایج این پیگیریها بوده و تلاش شده تأمین منابع مالی نیز بهصورت همافزا دنبال شود.
شهرکی تأکید کرد: اگر اراده جدی برای آغاز عملیات اجرایی وجود داشته باشد، موضوع اعتبار بهتنهایی مانع اصلی نخواهد بود و میتوان با اولویتبندی، اقدامات را از مناطق سکونتی در معرض بیشترین آسیب آغاز کرد.
نماینده مردم منطقه سیستان همچنین بر استفاده از ظرفیتهای علمی و بینالمللی تأکید کرد و گفت: دانشگاهها بهعنوان مراکز علمی میتوانند نقش مهمی در جمعبندی مطالعات و ارائه راهکارهای عملیاتی داشته باشند، در صورت نیاز، استفاده از تجربههای موفق کشورهایی که در مهار بیابانزایی پیشرو هستند نیز میتواند در دستور کار قرار گیرد.
شهرکی تصریح کرد: مردم منطقه سیستان دیگر تحمل وعدههای تکراری را نداشته و انتظار دارند پس از سالها مطالعه، اقدامات اجرایی و ملموس برای مهار ریزگردها و ایجاد شرایط زیستپذیر در منطقه هرچه سریعتر آغاز شود.
گفتنی است منطقه سیستان یکی از کانونهای فعال و بحرانی فرسایش بادی در کشور است؛ جایی که شدت و استمرار بادهای ۱۲۰ روزه همراه با خشکسالیهای پیدرپی و خشکشدن تالاب بینالمللی هامون، شرایطی کمنظیری از بیثباتی خاک و طوفان گردوغبار ایجاد کرده است.
با خشک شدن بستر تالاب هامون، نزدیک به پنج هزار کیلومتر مربع از زمینهای هموار به سطحی فرسایشی تبدیل شده که منبع انتشار میلیونها تُن گردوغبار در ایران، افغانستان و پاکستان است.
منطقه سیستان در شمال استان سیستان و بلوچستان شامل پنج شهرستان زابل، زهک، نیمروز، هامون و هیرمند است.
