آستان بهارستان؛ دکتر شیدا اسلامی، نویسنده و محقق، با اشاره به نقش زنان خبرنگار در جنگ‌های نوین و نبردهای روایی، گفت: رژیم صهیونیستی با درک اثرگذاری خبرنگاران زن، سیاستی نظام‌مند برای تعقیب قضایی و برخورد قهری با آنان با هدف‌گذاری جنسیتی در پیش گرفته است.
زنان خبرنگار به عامل فعال در خط مقدم نبرد نامتقارن روایی تبدیل شده‌اند
اسلامی در نشست بین المللی بایکوت حقیقت «روایت زنان خبرنگار در اسارت رژیم صهیونیستی» که به همت شبکه ارتباطی سازمان‌های غیردولتی زنان برگزار شد، با بیان اینکه سخن گفتن از زنان خبرنگار در منظومه نبرد مدرن با رژیم صهیونیستی به معنای ورود به یکی از پیچیده‌ترین لایه‌های قرن حاضر است، اظهار کرد: سال‌ها در ادبیات جنگ، زن را به عنوان یک ابژه منفعل دیده‌ایم، در حالی که مشخصاً از هفتم اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون، زن در ادبیات جنگ به یک عامل فعال در خط مقدم نبرد نامتقارن روایی تبدیل شده است.
سیاست هدفمند علیه زنان خبرنگار
وی افزود: رژیم صهیونیستی با درک این اتفاق که زنان خبرنگار رقم زده‌اند، سیاستی خاص و ساختاری برای تعقیب قضایی و برخورد قهری با زنان خبرنگار با هدف‌گذاری مشخص جنسیتی در پیش گرفته است.
وی ادامه داد: در مقاله‌ای مفصل، به نمونه‌ها و مصادیق این سیاست اشاره کرده‌ام و امروز خلاصه‌ای از این موارد را ارائه می‌کنم.
این نویسنده و محقق با اشاره به آمارهای ارائه‌شده از سوی منابع بین‌المللی گفت: بر اساس آخرین مستندات کمیته حفاظت از خبرنگاران (CPJ)، نهادهای حقوق بشری سازمان ملل متحد (OHCHR) و فدراسیون بین‌المللی روزنامه‌نگاران (IFJ)، دست‌کم ۲۴۰ تا ۲۴۷ نفر از اصحاب رسانه از هفتم اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون در غزه و لبنان کشته شده‌اند.
وی با بیان اینکه آمارهای مختلفی درباره تعداد خبرنگاران کشته‌شده منتشر شده است، اظهار کرد: به دلیل تفاوت آمارها، این سه منبع را ملاک قرار می‌دهم.
جنگ غزه؛ مرگبارترین دوره برای خبرنگاران
وی با مقایسه آمار خبرنگاران کشته‌شده در جنگ‌های مختلف افزود: در طول دو دهه جنگ ویتنام، مجموع اصحاب رسانه کشته‌شده ۶۳ نفر بوده و در جنگ جهانی دوم نیز ۶۹ نفر از اصحاب رسانه جان خود را از دست داده‌اند؛ در جنگ سه‌ساله کره نیز این تعداد ۱۷ نفر بوده است.
اسلامی تصریح کرد: بر این اساس، کشته‌شدن خبرنگاران در غزه و لبنان از هفتم اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون، مرگبارترین اتفاق در تاریخ خبرنگاری جهان محسوب می‌شود.
وی افزود: بیش از دو سوم مجموع خبرنگاران کشته‌شده در جهان در سال‌های اخیر، به گفته این منابع، در ارتباط با حملات رژیم صهیونیستی جان خود را از دست داده‌اند.
روایت خبرنگاران زن؛ از دعا شرف تا فاطمه حسنه
وی با اشاره به نمونه‌هایی از خبرنگاران زن کشته‌شده در غزه گفت: تقویم زمانی ترور خبرنگاران، به‌ویژه خبرنگاران زن، نشان می‌دهد که رژیم صهیونیستی یک سیاست نظام‌مند را در قبال این خبرنگاران دنبال کرده است.
این فعال حوزه زنان از «دعا شرف» از رادیو صوت‌الاقصی به عنوان یکی از این نمونه‌ها یاد کرد و گفت: جنگنده‌های رژیم صهیونیستی منزل او را بمباران کردند. وی مجری و برنامه‌ساز بود و همراه با فرزند خردسالش و چند نفر از اعضای خانواده، در خواب به شهادت رسید.
وی همچنین با اشاره به «آیات خضوره»، خبرنگار مستقل و همکار شبکه القدس، اظهار کرد: او در ۲۰ نوامبر ۲۰۲۳ به شهادت رسید. این خبرنگار به مستندسازی کاربرد تسلیحات فسفری و محاصره شمال غزه پرداخته بود و در آخرین پیام ویدیویی خود گفته بود که شاید این آخرین ویدیوی او باشد.
وی با اشاره به «شیما الجزار» از همکاران شبکه ماجدات در رفح افزود: همسر او پیش از این به شهادت رسیده بود و خود او نیز در منزل پدرش هدف قرار گرفت و به شهادت رسید.
اسلامی از «اولا عطاالله»، روزنامه‌نگار مستقل و از چهره‌های شناخته‌شده رسانه‌ای غزه که با خبرگزاری آناتولی نیز همکاری داشت، و «حنان عیاد»، روزنامه‌نگار و تولیدکننده محتوای دیجیتال، به عنوان دیگر نمونه‌ها نام برد و گفت: حنان عیاد بر اثر بمباران مستقیم، همراه با همسر و دو فرزندش به شهادت رسید.
وی همچنین درباره «فاطمه حسونه»، عکاس، خبرنگار و مستندساز، گفت: او ۱۸ ماه بدون وقفه قحطی و گرسنگی در شمال غزه را ثبت کرد و خودش نیز همان گرسنگی را تجربه کرد.
وی افزود: فاطمه حسنه در یادداشتی نوشته بود اگر قرار است بمیرم، مرگی رسا و اثرگذار می‌خواهم، نه اینکه صرفاً عددی در میان خبرهای فوری باشم.
وی ادامه داد: تنها ۲۴ ساعت پس از انتشار خبر رسمی راه‌یابی مستند بلند او با عنوان «روحت را در دست بگیر و راه برو» به بخش ACID جشنواره کن، ارتش اسرائیل منزل او را هدف قرار داد و او همراه با خواهر باردارش به شهادت رسید.
این نویسنده و محقق کشورمان همچنین از «مریم ابودقه»، عکاس فریلنسر همکار خبرگزاری آسوشیتدپرس و ایندیپندنت عربی، یاد کرد که به گفته وی، هنگام انجام مأموریت عکاسی در اطراف بیمارستان ناصر در خان‌یونس، همراه با همکارانش به شهادت رسید.
خبرنگاران زن لبنان نیز در خط مقدم روایت مقاومت
وی با تأکید بر نقش لبنان در روایت مقاومت گفت: وقتی درباره مقاومت و زنان خبرنگار مقاومت صحبت می‌کنیم، لبنان را نیز نباید فراموش کنیم.
وی افزود: وحدت ساحات به شکل اعلا در طوفانی که از اکتبر ۲۰۲۳ به بعد شکل گرفت، خود را نشان داد و پس از ماجرای غزه، لبنان نیز وارد این منازعه شد.
اسلامی با اشاره به «فرح عمر» خبرنگار شبکه المیادین اظهار کرد: او هنگام پخش زنده به شهادت رسید؛ در حالی که لباس خبرنگاری بر تن داشت و کاملاً مشخص بود که عضو یک تیم رسانه‌ای است.
وی ادامه داد: به نظر می‌رسد برای قطع پوشش زنده او، حمله انجام شد و این خبرنگار به شهادت رسید.
وی همچنین از «سکینه منصور کوثرانی» از همکاران رادیو النور، «فاطمه فتونی» خبرنگار شبکه المیادین و «آمل خلیل» به عنوان دیگر خبرنگاران زن قربانی یاد کرد و گفت: در مورد آمل خلیل، حتی اجازه داده نشد خودرو امدادی به محلی که او پناه گرفته بود نزدیک شود و در نهایت به شهادت رسید و همکارش زینب فرج نیز به‌شدت مجروح شد.
۲۰۰ خبرنگار فلسطینی بازداشت شده‌اند
اسلامی در ادامه سخنان خود از خبرنگاران زندانی به عنوان بخش دیگری از فشار علیه رسانه‌ها یاد کرد و گفت: ناصر ابوبکر، رئیس سندیکای خبرنگاران فلسطینی، مردادماه امسال اعلام کرده است که ۲۰۰ خبرنگار فلسطینی بازداشت شده‌اند.
وی افزود: تصور اینکه این حجم از خبرنگاران بازداشت شده‌اند و برای آنان اقدام قضایی صورت گرفته یا در انتظار اقدام قضایی هستند، نشان می‌دهد رژیم صهیونیستی تا چه اندازه از خبرنگاران هراس دارد.
وی گفت: بیش از ۶۰ خبرنگار نیز در قالب بازداشت اداری نگهداری می‌شوند؛ سازوکاری که به رژیم اجازه می‌دهد افراد را بدون برگزاری دادگاه و به صورت نامحدود در زندان نگه دارد.
این نویسنده و محقق ادامه داد: آمار دیگری تعداد خبرنگاران مشمول بازداشت اداری را بین ۳۸ تا ۵۰ نفر اعلام می‌کند که این بازداشت‌ها بر اساس فرمان نظامی شماره ۱۶۵۱ و با تمدیدهای پیاپی شش‌ماهه انجام می‌شود.
چهار خبرنگار زن همچنان در زندان‌های رژیم صهیونیستی
وی با اشاره به وضعیت خبرنگاران زن زندانی گفت: از میان خبرنگاران بازداشت‌شده، پنج پرونده مربوط به زنان خبرنگار است که یکی از آنها، «نقاء حامد»، خبرنگار، در ششم مهر آزاد شد.
وی افزود: در حال حاضر چهار خبرنگار زن در زندان‌های رژیم صهیونیستی اسیر هستند که یکی از آنها، «فرح ابوعیش»، خبرنگار ارشد میدانی خبرگزاری تسنیم است و تنها خبرنگار زن اسیر مرتبط با یک مجموعه ایرانی محسوب می‌شود.
اسلامی از «بشرا شیخ» به عنوان یکی دیگر از زنان روزنامه‌نگار زندانی یاد کرد و گفت: او روزنامه‌نگار تحقیقی و مدیر رسانه تخصصی «امین القید» است که شبانه به منزلش در البیره رام‌الله یورش برده شد و با اتهام تهدید امنیت بازداشت و در زندان فوق‌امنیتی الرمله نگهداری می‌شود.
وی درباره فرح ابوعیش نیز اظهار کرد: نیروهای رژیم صهیونیستی به منزل او در بیت‌عمر یورش بردند و به دلیل همکاری با خبرگزاری تسنیم برای او پرونده‌سازی کردند. او از ۱۵ مرداد ۱۴۰۴ در زندان است و بیش از یک سال است که دربند به سر میبرد.
وی ادامه داد: او ابتدا به بازداشتگاه و سپس به زندان‌های اسکوبیه، ایالون و دامون منتقل شد؛ زندان دامون از وحشتناک‌ترین زندان‌های رژیم، به‌ویژه برای زنان است.
این فعال حزه زنان افزود: فرح ابوعیش ۹۰ روز در انفرادی بوده و بارها شکنجه شده است.
«شکنجه جنسیتی و تحقیر سیستماتیک» در زندان‌های زنان
اسلامی با اشاره به وضعیت زنان خبرنگار زندانی تصریح کرد: زندان دامون و سلول‌های انفرادی الرمله، بخشی از پروژه هدفمند رژیم صهیونیستی برای انهدام کرامت زنان فلسطینی و به‌ویژه خبرنگاران است.
وی افزود: در این زندان‌ها شکنجه جنسیتی و تحقیر سیستماتیک جریان دارد؛ کشیدن مو، کوبیدن سر به دیوارهای سیمانی و انواع ضرب‌وجرح از جمله رفتارهایی است که گزارش شده است.
اسلامی با اشاره به روایت یکی از هم‌بندی‌های آزادشده فرح ابوعیش گفت: «آیه الفقها» از هم‌بندی‌های آزادشده او نقل کرده است که فرح به دلیل بمب‌های صوتی که به صورت مداوم در زندان منفجر می‌کردند، دچار حملات عصبی شدید شده بود.
وی افزود: همچنین گزارش‌هایی از ۱۵ روز گرسنگی دادن و شکنجه فرح ابوعیش مطرح شده است.
اسلامی ادامه داد: قطع عامدانه آب گرم، سهمیه‌بندی آب شرب به کمتر از یک لیتر در روز، محرومیت از اقلام بهداشتی مورد نیاز زنان، تراکم بیش از حد سلول‌ها و شیوع بیماری‌های عفونی از دیگر شرایط گزارش‌شده در این زندان‌هاست.
وی همچنین از انفرادی، قطع کامل ملاقات با خانواده و وکلا و حتی ممنوعیت ورود قلم و کاغذ به عنوان دیگر محدودیت‌های اعمال‌شده بر زندانیان نام برد.
«نابودی خاموش» در زندان‌های رژیم صهیونیستی
وی با اشاره به وضعیت نامناسب زندان‌ها گفت: یک «نابودی خاموش» در این زندان‌ها در جریان است.
این فعال حوزه زنان افزود: طبق آماری که مدتی قبل اعلام شده و احتمالاً اکنون افزایش یافته است، نزدیک به ۱۰۰ زندانی در زندان‌ها به دلیل گرسنگی، شرایط نامناسب بهداشتی و نبود امکانات درمانی جان خود را از دست داده‌اند که هویت ۸۷ نفر از آنها به طور کامل مشخص شده است.
وی تصریح کرد: حتی از مشخص شدن هویت دیگر جان‌باختگان نیز جلوگیری می‌شود.
ضرورت تشکیل پرونده‌های حقوقی با تمرکز بر خشونت جنسیتی
وی در ادامه به ارائه راهکارهایی برای مقابله با فشار علیه زنان خبرنگار پرداخت و گفت: برای مقابله با این فرایند بسیار خطرناک و کاملاً سیاست‌گذاری‌شده و عمدی رژیم علیه زنان خبرنگار، لازم است پرونده‌های حقوقی با تمرکز بر خشونت جنسیتی تدوین شود.
این نویسنده و محقق افزود: به جای اینکه صرفاً اقدامات عمومی انجام شود، باید شکنجه‌های هدفمند در زندان‌های دامون و الرمله مستندسازی و این مستندات به کمیته منع تبعیض علیه زنان و گزارشگر ویژه شکنجه سازمان ملل ارائه شود.
وی تأکید کرد: هرچند می‌دانیم هر صدایی علیه رژیم صهیونیستی ممکن است با موانعی روبه‌رو شود، اما وظیفه داریم از ظرفیت رسانه‌ها و نهادهایی که می‌توانند به شکل عملیاتی و حقوقی وارد عمل شوند، استفاده کنیم.
پیشنهاد تشکیل کنسرسیوم حقوقی ـ رسانه‌ای مقاومت
وی تشکیل کمپین‌های بین‌المللی مبتنی بر روایت اشخاص را از دیگر راهکارهای ضروری دانست و گفت: باید انحصار آمارها با بازنشر مستمر داستان این زنان شکسته شود و این موضوع در درجه اول در دستور کار زنان، رسانه‌ها و نهادهایی قرار گیرد که می‌توانند در این زمینه فعالیت کنند.
اسلامی در پایان پیشنهاد تشکیل یک «کنسرسیوم حقوقی ـ رسانه‌ای مقاومت» را مطرح کرد و گفت: باید سازوکاری پایدار برای حمایت فنی، حقوقی و مالی از خانواده شهدای رسانه و خبرنگاران زن ایجاد شود.پایان پیام/۱۱۰
فاطمه سادات محمدی
